ΠΡΑΣΙΝΟΙ – Οικολογία:
Η εικόνα ασφυξίας στη λιμνοθάλασσα του Αιτωλικού, με τις γλοιώδεις μάζες φυκών, την έντονη δυσοσμία και τις συνθήκες ασφυξίας για τη θαλάσσια ζωή, αποτελεί ένα διαρκές περιβαλλοντικό έγκλημα καταγγέλλουν οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ -Οικολογία και απαιτούν ουσιαστικές οικοσυστημικές λύσεις.
Η πρόσφατη δυναμική κινητοποίηση των κατοίκων και των αλιέων της περιοχής στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Η λιμνοθάλασσα δεν αντέχει άλλο – η τοπική κοινωνία και η οικονομία βρίσκονται σε απόγνωση.
Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ – Οικολογία στηρίζουν τον αγώνα των κατοίκων και των αλιέων και τονίζουν ότι οι ρίζες του προβλήματος βρίσκονται στις καταστροφικές εγγειοβελτιωτικές παρεμβάσεις από τη δεκαετία του ’70. Τότε, η λιμνοθάλασσα κατακερματίστηκε σε υπο-λεκάνες με δεκάδες χιλιόμετρα αναχωμάτων, διαλύοντας τη φυσική ροή και κυκλοφορία των υδάτων. Σήμερα, οι υψηλές θερμοκρασίες της κλιματικής κρίσης, η ανεξέλεγκτη εισροή αποστραγγιστικών υδάτων γεμάτων φυτοφάρμακα και λιπάσματα και η υπολειτουργία του βιολογικού καθαρισμού επιδεινώνουν δραματικά το φαινόμενο του ευτροφισμού.
Όχι σε νέες αποσπασματικές και «εργολαβικές» λογικές
Τα προτεινόμενα έργα (η άρση αναχωμάτων, η εκτροπή των νερών του αντλιοστασίου D1 προς την κεντρική λιμνοθάλασσα στην περιοχή της Αγίας Τριάδας, η αναβάθμιση βιολογικού) κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, δημιουργούν και έντονες ανησυχίες.
Σχεδιάζονται ξανά με την ίδια παρωχημένη, στενά «υδραυλική» και τεχνοκρατική νοοτροπία από τα ίδια κέντρα που δημιούργησαν τις καταστροφές του παρελθόντος. Χωρίς μια συνεκτική οικοσυστημική μελέτη, η είσοδος μπουλντοζών και βαρειών οχημάτων κινδυνεύει να μεταφέρει το πρόβλημα αλλού ή και να δημιουργήσει νέα, οξύτερα περιβαλλοντικά αδιέξοδα
Η εμπειρία της λίμνης Κάρλας και η ευθύνη της Κεντρικής Διοίκησης
Η εμπειρία από άλλες ευαίσθητες περιοχές της χώρας, όπως η λίμνη Κάρλα, αποδεικνύει ότι όταν η φύση αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα «τεχνικό έργο» ή υδραυλική λεκάνη, οι αποκαταστάσεις αποτυγχάνουν ή κοστίζουν ακριβά χωρίς αποτέλεσμα. Η οικολογική αποκατάσταση απαιτεί επιστημονική γνώση, σεβασμό στη φυσική λειτουργία του οικοσυστήματος και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Επιπλέον, η λιμνοθάλασσα Αιτωλικού αποτελεί τμήμα ενός Εθνικού Πάρκου. Η ευθύνη δεν μπορεί να μετακυλίεται στην Περιφέρεια σαν να πρόκειται για κάποιο απλό εγγειοβελτιωτικό έργο -ο πρώτος λόγος ανήκει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και την Κεντρική Διοίκηση.
Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ – Οικολογία ζητούν άμεσα:
Αλλαγή παραδείγματος σχεδιασμού: Πλήρη οικοσυστημική μελέτη για κάθε προτεινόμενη παρέμβαση (άρση αναχωμάτων, εκτροπή των νερών του αντλιοστασίου D1) ώστε να διασφαλιστεί η βιώσιμη ανανέωση των υδάτων και να περιοριστεί η ρύπανση στη Λ/Θ Αιτωλικού χωρίς να καταστραφούν άλλα οικοσυστήματα στο Εθνικό Πάρκο.
Άμεσο και αυστηρό έλεγχο των ρυπάνσεων: Πλήρη αποκατάσταση και συνεχή λειτουργία του Βιολογικού Καθαρισμού και αυστηρούς ελέγχους στις εισροές γεωργικών/βιοτεχνικών αποβλήτων.
Εθνικό Σχέδιο Διάσωσης υπό το ΥΠΕΝ: Ανάληψη της ευθύνης από την κυβέρνηση και τον ΟΦΥΠΕΚΑ για τη συνολική διαχείριση του Εθνικού Πάρκου, με διαφάνεια στα κονδύλια και συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και των αλιέων.
Η αποκατάσταση της φύσης είναι σοβαρή υπόθεση. Η λιμνοθάλασσα Αιτωλικού πρέπει να σωθεί τώρα, με όρους βιωσιμότητας και σεβασμού στο οικοσύστημα.
Εν Αιθρία – Οικολογική Κίνηση Πάτρας:
Οι φωτογραφίες της λιμνοθάλασσας Αιτωλικού πριν από λίγες μέρες ήταν σοκαριστικές. Τεράστιες υδάτινες επιφάνειες κυρίως στα δυτικά γεφύρια είχαν καλυφθεί από μια γλοιώδη μάζα φυκών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ευτροφισμού.
Πρόκειται για ένα πρόβλημα χρόνων που σε συνδυασμό με την ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του ΥΠΕΚΑ οξύνεται χωρίς να διαφαίνεται λύση, παρότι ακούμε (χρόνια τώρα) για έργα εξυγίανσης της λιμνοθάλασσας που ποτέ δεν ολοκληρώνονται.
Πώς δημιουργείται ο ευτροφισμός
Η υπερβολική συγκέντρωση θρεπτικών στοιχείων (κυρίως αζώτου και φωσφόρου) από τις γύρω καλλιεργούμενες περιοχές καθώς και από αστικά και βιοτεχνικά λύματα, προκαλεί μεγάλη ανάπτυξη φυτοπλαγκτού και φυκών.
Όταν αυτή η οργανική ύλη πεθαίνει και αποσυντίθεται, οι μικροοργανισμοί που πραγματοποιούν την αποικοδόμηση καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες διαλυμένου οξυγόνου.
Έτσι, ιδιαίτερα στα βαθύτερα και λιγότερο ανανεούμενα νερά, μπορεί να δημιουργηθούν υποξικές ή και ανοξικές συνθήκες. Η συνέπεια είναι η υποβάθμιση της ποιότητας του νερού, η απώλεια βιοποικιλότητας και, σε ακραίες περιπτώσεις, οι μαζικοί θάνατοι ψαριών.
Η περίπτωση του Αιτωλικού
Η λιμνοθάλασσα Αιτωλικού αποτελεί χαρακτηριστικό και ιδιαίτερα ευαίσθητο παράδειγμα. Πρόκειται για βαθιά στο βόρειο τμήμα της (κανάλι) σχεδόν κλειστή λιμνοθάλασσα, με περιορισμένη ανανέωση των νερών και ιδιαίτερη μορφολογία. Η περιορισμένη κυκλοφορία ευνοεί τη στρωμάτωση του νερού και δυσκολεύει τη μεταφορά οξυγόνου στα βαθύτερα στρώματα.
Η είσοδος στη λιμνοθάλασσα γλυκού νερού (από τα αντλιοστάσια) η αδυναμία εισόδου θαλασσινού νερού (λόγω φραγμών και αναχωμάτων) και η προβληματική λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού επιδεινώνουν το πρόβλημα, χωρίς να διαφαίνεται λύση.
Εδώ και χρόνια ακούμε εξαγγελίες έργων εξυγίανσης της λιμνοθάλασσας ύψους 21 εκατομμυρίων € χωρίς ποτέ να ολοκληρώνονται.
Την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου οι κάτοικοι του Αιτωλικού έκλεισαν συμβολικά τα δυτικά γεφύρια διαμαρτυρόμενοι για την αδιαφορία Περιφέρειας και ΥΠΕΚΑ για ένα πρόβλημα που όλοι γνωρίζουν αλλά μέχρι τώρα παρέχουν μόνο υποσχέσεις.
Η Οικολογική Κίνηση Πάτρας χαιρετίζει την συλλογική αντίδραση των κατοίκων του Αιτωλικού και ζητεί από τις αρμόδιες αρχές πρώτον την ακριβή και βαθύτερη επιστημονική ανάλυση του φαινομένου και δεύτερον την κατάρτιση καταλόγου μέτρων που όχι απλά θα αποτρέψουν τέτοια επεισόδια αλλά και θα οδηγήσουν σε μια σταθερά βιώσιμη κατάσταση το ευαίσθητο οικοσύστημα της λιμνοθάλασσας αυτής, όπως και των άλλων της περιφέρειάς μας, όπως δείχνει και το πρόσφατο ανάλογο φαινόμενο στη Λιμνοθάλασσα του Πρόκοπου.
Ασφαλώς τα μέτρα πρέπει να ιεραρχηθούν και να τεθούν προτεραιότητες, όμως η αδράνεια δεν πάει άλλο, η εφαρμογή τους πρέπει να ξεκινήσει αμέσως!
Κώστας Λύρος
π. Δήμαρχος Δήμου Ιερής Πόλης Μεσολογγίου:
Απέναντι στο οξύτατο περιβαλλοντικό πρόβλημα της λιμνοθάλασσας, που δικαιολογημένα έχει φέρει τους κατοίκους του Αιτωλικού σε απόγνωση, αλλά και στα σοβαρά προβλήματα με τα γεφύρια και τα πλημμυρικά φαινόμενα, απαιτούνται ειλικρίνεια, υπευθυνότητα και σοβαρότητα.
Σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη ένα κρίσιμο έργο ύψους 5,5 εκατ. ευρώ: η μεταφορά των λυμάτων από τον Βιολογικό Αιτωλικού στον Βιολογικό Νεοχωρίου και η αναβάθμιση του τελευταίου, ώστε να δέχεται και τα λύματα της Κατοχής.
Το έργο αυτό το μελετήσαμε, το εντάξαμε σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα και το δημοπρατήσαμε στη διάρκεια της θητείας μας.
Τρία χρόνια μετά, οι δημότες δικαιούνται να γνωρίζουν ξεκάθαρα: πού βρίσκεται σήμερα το έργο;
Παράλληλα, από τις πρώτες ημέρες της θητείας μου ασχολήθηκα προσωπικά ώστε να μη χαθεί η χρηματοδότηση των 21,4 εκατ. ευρώ για τα έργα της λιμνοθάλασσας και να προχωρήσουν επιτέλους προς υλοποίηση. Το πετύχαμε.
Το έργο υλοποιείται από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Όμως έχουν περάσει επτά χρόνια από τις πανηγυρικές ανακοινώσεις και το Αιτωλικό ακόμη περιμένει ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Γι’ αυτό, με έγγραφό μου ζήτησα από τη Δημοτική Αρχή:
1. Να ενημερώσει επίσημα το Δημοτικό Συμβούλιο και τους δημότες για την πραγματική πορεία του έργου των Βιολογικών Αιτωλικού και Οινιαδών.
2. Να απαιτήσει από τον αρμόδιο Αντιπεριφερειάρχη Έργων να προσέλθει και να ενημερώσει το Δημοτικό Συμβούλιο και τους συνδημότες μας για την πορεία του έργου των 21,4 εκατ. ευρώ της λιμνοθάλασσας.
Το Αιτωλικό δεν χρειάζεται άλλες φιέστες, φωτογραφίες και διαβεβαιώσεις.
Χρειάζεται έργα. Χρειάζεται αποτέλεσμα.
Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ.
Γιατί όταν ένα ολόκληρο Αιτωλικό αγωνιά, η σιωπή δεν είναι απλώς αδυναμία ενημέρωσης. Είναι πολιτική ευθύνη.
Παπαναστάσης Νίκος, Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας:
Επίκαιρη Ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Για τη λιμνοθάλασσα Αιτωλικού και το φαινόμενο του ευτροφισμού, που ήρθε στην επιφάνεια για μια ακόμη φορά, δημιουργώντας τεράστια προβλήματα σε κατοίκους και ψαράδες της περιοχής
—
Για μια ακόμη φορά έρχεται στην επιφάνεια το φαινόμενο του ευτροφισμού στην κλειστή λιμνοθάλασσα του Αιτωλικού. Το πρόβλημα δεν έχει αντιμετωπιστεί παρά τα μεγάλα λόγια και τις παχυλές υποσχέσεις των εκάστοτε κυβερνήσεων, τόσο της σημερινής της ΝΔ, όσο και των προηγούμενων του ΠΑΣΟΚ και του Τσίπρα, του κεντρικού κράτους και των περιφερειακών και δημοτικών αρχών.
Τα βασικά αίτια είναι η μη ορθή λειτουργία του βιολογικού της πόλης, η καθίζηση των καμαρών των Γεφυριών, η ανεξέλεγκτη λειτουργία του αντλιοστασίου στην Εθνική οδό Αιτωλικού-Μεσολογγίου, το μπάζωμα του Διαύλου στο ύψος του ιχθυοτροφείου Πόρου και ότι σημαντικό τμήμα του Αιτωλικού δε διαθέτει αποχετευτικό σύστημα, με ό,τι συνεπάγεται αυτό.
Το αποτέλεσμα είναι η συγκέντρωση μεγάλων ποσοτήτων φωσφορούχων και αζωτούχων ενώσεων από τη γεωργική και βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς και από τα οικιακά απόβλητα.
Αυτό οδηγεί τα φύκια και το φυτοπλαγκτόν να υπερπολλαπλασιάζονται, απορροφώντας το οξυγόνο της λιμνοθάλασσας προκαλώντας θανάτωση των ψαριών από ασφυξία, ενώ το σάπισμά τους προκαλεί την απελευθέρωση του επικίνδυνου υδρόθειου, που με τις κατάλληλες καιρικές συνθήκες αυτό επιτείνεται.
Η αντιμετώπιση του φαινομένου άπτεται άμεσα της Δημόσιας Ασφάλειας και Υγιεινής, καθώς το υδρόθειο είναι ένα ιδιαίτερα τοξικό αέριο, που προκαλεί προβλήματα ακόμα και πολύ σοβαρά όταν έχουμε μεγάλη συγκέντρωση.
Αυτή η κατάσταση έχει φέρει ξανά τους κατοίκους και τους αλιείς σε απελπισία που διαμαρτύρονται και πραγματοποιούν κινητοποιήσεις χρόνια τώρα, απαιτώντας από το κεντρικό και τοπικό κράτος να πάρουν άμεσα μέτρα.
Μια περιοχή προστατευμένη περιβαλλοντολογικά (natura), συνεχίζει να επιβαρύνεται όπως και η Δημόσια Υγεία, οι ανάγκες των κατοίκων της περιοχής και ιδιαίτερα των ψαράδων πλήττονται ξανά και το κράτος δείχνει εγκληματική αδιαφορία, κάτι που δε συμβαίνει όταν έχει να ικανοποιήσει τις ανάγκες των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.
ΕΡΩΤΑΤΑΙ ο κ. Υπουργός ποιες ενέργειες θα γίνουν, ώστε:
Να περιορισθεί και να εξαλειφτεί το φαινόμενο, για να εξασφαλιστεί η Δημόσια Υγεία, η προστασία του περιβάλλοντος στην κλειστή λιμνοθάλασσα του Αιτωλικού αλλά και το εισόδημα των ψαράδων και των κατοίκων της περιοχής;