epiphany1

Ποιμαντορική εγκύκλιος Θεοφανείων

ΜΗΝΥΜΑ
ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ
ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ κ. ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ 2026

Ο κόσμος έχει ανάγκη όσο ποτέ άλλοτε από το Φως του Χριστού

«Πάλιν ο Ιησούς μου, και πάλι μυστήριο!» (Γρηγόριος Θεολόγος). Όπως όλες οι Δεσποτικές εορτές, έτσι και η σημερινή έχει χαρακτήρα Τριαδικό, Χριστολογικό, ανθρωπολογικό και αφορά ολόκληρη την κτίσι.

Τριαδικό, διότι αποκαλύφθηκε το μυστήριο της Αγίας Τριάδος, δηλαδή τα Τρία Πρόσωπα της Θεότητος, τόσο καθαρά όσο ποτέ άλλοτε, και άρα γνώρισαν όσοι ήταν εκεί στον Ιορδάνη, και όσοι υπουργούσαν – κυρίως ο Τίμιος Πρόδρομος – το Τριαδικόν του Θεού. Ο Πατέρας μαρτυρεί. «Ούτος εστιν ο Υιός μου ο αγαπητός» (Μαρκ. 3, 17), ο Υιός βαπτίζεται, και το Άγιον Πνεύμα κατέρχεται «ωσεί περιστεράν επ΄ Αυτόν» (Μαρκ. 3, 16), αναγνωρίζοντας και χρίζοντας τον Ιησού, ως τον Μεσσία, τον Χριστόν Κυρίου.

Χριστολογικό, διότι Εκείνος, ο οποίος είναι το κύριο Πρόσωπο στο μυστήριο αυτό, είναι ο Δεσπότης Χριστός, ο οποίος για μία ακόμη φορά φανέρωσε την άκρα Του ταπείνωσι και την υπακοή Του προς τον Θεό Πατέρα.

Ανθρωπολογικό, «δι’ ημάς και διά την σωτηρίαν ημών», διότι, όσα τελεσιουργούνται με την Τριαδική συνέργεια στο πρόσωπο του Χριστού, αφορούν και τον άνθρωπο. Βαπτίζεται γυμνός μέσα στο ύδωρ, για να πάρει τον γυμνό από την Χάρι του Θεού άνθρωπο, να τον αναστήσει και να τον ενδύσει με την νέα στολή της αφθαρσίας.

Αφορά, όμως, και ολόκληρη την κτίσι, ολόκληρη την δημιουργία. Επειδή ο Κύριος κατήλθε μεν στον Ιορδάνη, αλλά κατελθών μέσα στο ύδωρ του Ιορδάνου έφερε και την Χάρι, η οποία τον ακολουθούσε και αγίασε τα ύδατα, τα στοιχεία της φύσεως, την φύσι όλη. «Τας της φύσεως ημών γονάς ηλευθέρωσε» (Αγίου Σωφρονίου Ιεροσολύμων, Ευχή του Μεγάλου Αγιασμού).

Κατά την εορτή των Θεοφανείων, πραγματοποιείται το άνοιγμα των ουρανών και η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, και αυτά τα δύο, «του χριστιανικού βαπτίσματος ήσαν προχαράγματα», λέγει ο Ζιγαβηνός. Το μυστήριο του Ιορδάνου συνεχίζεται στην Αγία μας Εκκλησία. Και κάθε ένας, ο οποίος βαπτίζεται στο Όνομα της Αγίας Τριάδος, μετέχει σε αυτήν την Χάρι και σε αυτήν την δωρεά της ανακαινίσεως της ανθρωπίνης φύσεως. Είναι μεγάλη ευλογία, το ότι κάθε Ορθόδοξη κολυμβήθρα είναι ο Ιορδάνης ποταμός, μέσα στον οποίο οι Χριστιανοί βαπτίζονται, αναγεννώνται και γίνονται «καινούργιοι» άνθρωποι, ενωμένοι με τον Χριστό.

Όσοι βγήκαμε από την κολυμβήθρα της Εκκλησίας έχουμε πάνω μας, κατά τον Ιερό Χρυσόστομο, «την ιδέαν του Χριστού», δηλαδή την μορφή του Χριστού. Λάβαμε τις δωρεές και τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος. Γι΄αυτό και την ώρα του Βαπτίσματος, ο άνθρωπος φωτίζεται από το Φως του Χριστού, και το Βάπτισμα λέγεται και «Φώτισμα».

Αυτό το φως μας χαρίζει ο Κύριος και είναι στην προαίρεσή μας να διατηρήσουμε την λαμπάδα της ψυχής μας αναμμένη, ώστε να φωτίζεται εν Χριστώ η ύπαρξή μας. Φωτιζόμαστε από τον Κύριο, όταν καλλιεργούμε τα χαρίσματα που λάβαμε την ώρα του Βαπτίσματος και οδηγούμαστε στο καθ΄ ομοίωσιν. Ιδιαιτέρως, μας φωτίζει ο Κύριος, με την μελέτη και την έρευνα του Λόγου του Θεού και κυρίως με την συμμετοχή μας στο Μυστήριο της Θείας Λειτουργίας, που είναι «το Φως το αληθινόν».

Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, ο κόσμος έχει ανάγκη από το Φως του Χριστού. Ας αφήσουμε τον Χριστό, να φωτίσει τις καρδιές μας, και από καρδιές ταραγμένες, φοβισμένες, εξαγριωμένες, βίαιες, να τις μεταμορφώσει σε καρδιές άγιες, ειρηνικές, ταπεινές. Ας Τον αφήσουμε, να φωτισει την νεότητα, ώστε να διαπαιδαγωγηθεί μέσα από το Ευαγγέλιο, για να υπάρχει η κατά Χριστόν προκοπή. Να Τον αφήσουμε, να φωτίσει «πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον», ώστε, πράγματι, ο κόσμος να διάγει εν ειρήνη και ομονοία.

Σήμερα, το Άγιον Πνεύμα, με την κάθοδό Του στα ύδατα, όπου βυθίζεται ο Σταυρός του Κυρίου, κατέρχεται σε ολόκληρη την φύση. Μην λησμονούμε το βάπτισμά μας, και ότι με αυτό τον τρόπο λάβαμε την υιοθεσία και γίναμε παιδιά του Θεού.

Ας τιμήσουμε, λοιπόν, την αξία αυτή, την θεία μας υιοθεσία και ας κρατούμε καθαρό τον χιτώνα του βαπτίσματός μας, από τους μολυσμούς της αμαρτίας. Ας ανοίξουμε τις καρδιές και τις ψυχές μας, για να λάβουμε Εκείνον, και με πίστη ας αναφωνήσουμε από τα βάθη της ψυχής μας: «Μέγας ει Κύριε, και θαυμαστά τα έργα σου, και ουδείς λόγος εξαρκέσει προς ύμνον των θαυμασίων σου».