Πρόταση ολιστικού σχεδιασμού για το Μεσολόγγι

Εισαγωγή

Είναι γνωστές σε όλους οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στο Μεσολόγγι σχετικά με το αναπτυξιακό του μέλλον. Με το παρόν κείμενο θα προσπαθήσω να αναδείξω προϋποθέσεις και τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουμε για να   αντιστρέψουμε την πορεία της πολεοδομικής αμορφοποίησης, της  αισθητικής και  της περιβαλλοντικής υποβάθμισης της  ιστορικής  μας πόλης. Αν το καταφέρουμε θα  μπορέσουμε χάρις στις δυνατότητες που υπάρχουν για  ιαματικό-εναλλακτικό – αλιευτικό- ιστορικό – μορφωτικό τουρισμό να αποκτήσουμε  ένα βασικό μοχλό ανάπτυξης για την πόλη μας.

Δυστυχώς μέχρι σήμερα ως πολίτες  λειτουργούμε με μία και μοναδική συνταγή. Δεχόμαστε τον κάθε μορφής αποσπασματικό σχεδιασμό, ο οποίος δεν εναρμονίζεται  με την ενιαία αντιμετώπιση του συνόλου  και την ομορφιά του τοπίου.  Μάθαμε να αποδεχόμαστε την κάθε είδους κακότεχνη κατασκευή και μετά  να την  ξεχνάμε. Σε επίπεδο πόλης έχουμε δυο δεδομένα να αναλύσουμε. Την παλιά πόλη η οποία λόγω της ιστορίας της αποτελεί μόνη της  ένα μνημείο  αλλά και την νέα πόλη που την περιβάλλει. Η νέα πόλη σήμερα δομείται άναρχα και αποσπασματικά. Καταστρέφεται αντί να αναδεικνύεται. Υφίσταται αρχιτεκτονικό «βιασμό»  διότι συνεχίζει να δομείται με παλιές λανθασμένες ταχτικές με ποσοτικές μελέτες χωρίς κανέναν  ουσιαστικό σχεδιασμό.

Για να έχουμε   καλοσχεδιασμένη  πράσινη  παλιά και νέα πόλη με πλούσιες  εναλλακτικές  διαδρομές στα θαλάσσια μέτωπα, όπως οι καιροί απαιτούν και τα δεδομένα της πόλης  μας προδιαγράφουν  τις λύσεις, οφείλουμε να σχεδιάσουμε  ολιστικά την πόλη μας, με το  Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής  κινητικότητας (ΣΒΑΚ).  Ώστε να την καταστήσουμε ως πόλη  ελκυστικό εναλλακτικό   τουριστικό προορισμό, αξιοποιώντας όλα τα μέσα μεταφοράς που διαθέτει. Συγκεκριμένα θα πρέπει να :

Να αναδείξουμε  άμεσα με τον καλύτερο δυνατό σχεδιασμό τις θεσμοθετημένες στο εγκεκριμένο σχέδιο της νέας  πόλης  συνεχόμενες διαδρομές  περιπάτου.

Να επιβάλλουμε  σε όλα τα οικιστικά της σύνολα της νέας πόλης συνεχιζόμενα δίκτυα ποδηλασίας τα οποία τα  συνδέουν με τα  νέο – ανεγερθέντα σχολεία της και την παλιά πόλη.

Επίσης να σχεδιάσουμε με «νεωτερικού τύπου» σύγχρονους  σχεδιασμούς Αρχιτεκτονικών – βιοκλιματικών δρόμων όλα τα πλάτη των δρόμων από 6,0μ έως 20μ, για μονόδρομους και αμφίδρομους οδούς οι οποίοι θα προκύπτουν από  μια ενοποιημένη κυκλοφοριακή μελέτη για την  παλιά και την  νέα πόλη.

Μία ανάπλαση αυτής της μορφής συμπληρωμένη στις μεταφορές  με  διαδρομή άμαξας, διαδρομή  ιππασίας, τραινάκι επίσκεψης μουσειακών χώρων, mini bus πόλης, θαλάσσιες διαδρομές στα ιστορικά  νησάκια μας  και ανακύκλωσης των αρνητικών  πλεονασμάτων των παλαιών κτιρίων της πόλης μας,  θα συμβάλει στην  ανάπτυξη της  επιχειρηματικότητας.  Ακόμα η επανάκτηση του αμφισβητούμενου  αιγιαλού Δυτικά θα δώσει  επιτρεπόμενες δράσεις και δραστηριότητες  ωφέλιμες για την πόλη, τον πολίτη και τους επιχειρηματίες.

 

Εργασίες μας  οι οποίες μπορούν όλες να αξιοποιηθούν στην μελέτη (ΣΒΑΚ) που εκπονείται στην  πόλη μας

Στους σχεδιασμούς  που εθελοντικά εκπονούμε, αποτυπώνουμε το Μεσολόγγι του μέλλοντος. Σε αυτούς για την νέα πόλη αναδεικνύουμε τα  προβλήματα και αναβιώνουμε  κέντρα γειτονιάς και κέντρα οικιστικών συνόλων τα οποία σήμερα δεν υφίσταται. Όραμά μας είναι να αποκτήσουμε στο εγγύς μέλλον μια όμορφη καλοσχεδιασμένη καθαρή πόλη.

Για να χαραχθεί στρατηγική βιώσιμης αστικής ανάπτυξης  για το διευρυμένο Δήμο μας στην  άσκηση πολιτικής  θα πρέπει  να ληφθούν υπόψη τα βασικά εργαλεία που λέγονται χωροταξία και πολεοδομία.

Μια πόλη για να πούμε ότι σχεδιάζεται σωστά  επιβάλλεται να σχεδιασθεί  ολιστικά. Ναι μετά μπορεί να κατασκευάζεται τμηματικά. Π.χ Για να κατασκευάσουμε  ένα μικρό τμήμα δρόμου, θα πρέπει να γνωρίζουμε την λειτουργία του δρόμου αυτού  μέσα  στον ολικό σχεδιασμό της κυκλοφοριακής μελέτης όλης της πόλης παλιάς και νέας.

Το έργο που κυρίως εκπονούμε  άπτεται της Αρχιτεκτονικής των μεταφορών της πόλης μας. Περίπου 25 εργασίες έχουν κατατεθεί  από την ομάδα μας μέσω πρωτοκόλλου στο Δήμο μας και έχουν οι περισσότερες δημοσιευθεί και  στον τοπικό τύπο. Συγκεκριμένα μέχρι τώρα  :

  1. Δώσαμε κυρίως βαρύτητα στον σχεδιασμό της κυκλοφοριακής μελέτης ολόκληρου του εγκεκριμένου σχεδίου πόλης (παλιά και νέα πόλη). Σχεδιάσαμε το οδικό δίκτυο των δρόμων της επέκτασης σχεδίου πόλης για όλα τα πλάτη από 6,0μ έως 21,0μ. με «νεωτερικού» τύπου σχεδιασμούς.
  2. Στα θαλάσσια μέτωπα σχεδιάσαμε όλες σχεδόν τις μελέτες που προγραμματίσθηκαν και εντάχθηκαν στο πρόγραμμα της  Ο.Χ.Ε.  Δηλαδή  το δρόμο της Τουρλίδας, το νοτιοανατολικό θαλάσσιο μέτωπο, το δυτικό θαλάσσιο μέτωπο, την  νέα  είσοδο της πόλης λόγω της Ιόνιας οδού  από τα ΤΕΙ. Επίσης την οδό Ναυπάκτου – Παπαδιαμαντοπούλου από το Νοσοκομείο έως το Γηροκομείο, η οποία σήμερα  αποτελεί τον κεντροβαρικό άξονα  της ενοποιημένης παλιάς και νέας πόλης. Την διαδρομή που ενώνει θαλάσσια το  Μεσολόγγι  με το Αιτωλικό πίσω από τα αλατοτήγανα της Άσπρης αλυκής την προτείναμε ως ποδηλατόδρομο.  Επιπλέον των μελετών που εντάχθηκαν στην Ο.Χ.Ε προτείναμε και  θαλάσσιες  εναλλακτικές διαδρομές, οι οποίες μας οδηγούν στα ιστορικά νησάκια μας.
  3. Στην παλιά πόλη ετοιμάζουμε για να προτείνουμε τροποποιήσεις στην εγκεκριμένη κυκλοφοριακή της  μελέτη της παλιάς πόλης με πρόταση  δέσμευσης  χώρων στάθμευσης περιμετρικά αυτής. Έχουμε σχεδιάσει λύσεις, για   όλους τους κεντρικούς δρόμους στους οποίους παρεμβαίνουμε για  κυκλοφοριακή αλλαγή ή ανάπλαση (Θυσίας, Μουστακλή, Κατσή, Σπυρίδωνος Τρικούπη, Εθνικής Αντιστάσεως, Βλαχοπούλου και  Λιακατά).  Επίσης επανερχόμαστε στην πρότασή μου  για  νέα είσοδο- έξοδο από την Ναυπάκτου αρχίζοντας από το κτίριο της Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισμών και προχωρώντας παράλληλα με το τελείωμα των θεμελίων του παλαιού τείχους και  το πλέγμα των γραμμών στο Τρικούπειο και καταλήγοντας μέσω των δρόμων του Ανατολικού αλιπέδου στο Νοτιοανατολικό θαλάσσιο μέτωπο..
  4. Προτείνουμε την χωροθέτηση ενός κέντρου θαλασσοθεραπείας στον Αγ. Νεκτάριο σε δημόσιο ακίνητο για αξιοποίηση της λάσπης της Κλείσοβας. Το σχέδιο της απαιτούμενης κτιριακής υποδομής  το μελετά προσωπικά ο κ. Δημ.  Αράβας με δικιά του πρωτοβουλία.
  5. Προτείνουμε την έρευνα χωροθέτησης για εγκαταστάσεις  Ειδικής  Τουριστικής Υποδομής ήπιας μορφής, σε δημόσιο ακίνητο που γειτνιάζει του χώρου  των κατασκηνώσεων του Παναγία Ελεούσα.  Π.χ για την λειτουργία Υδροθεραπευτηρίων Αεροθεραπευτηρίων και των συνοδευτικών  αυτών  εγκαταστάσεων ή και άλλες λειτουργίες. Αν  υπάρξει ενδιαφέρον για δημιουργία – λειτουργία διάφορων ΣΠΑ στην πόλη μας θα  προκύψει και απαίτηση προς το Υπουργείο Παιδείας για  ανάλογες των ΣΠΑ  νέες ειδικότητες σε ΙΕΚ και ΤΕΙ)
  6. Προτείνουμε την έρευνα χωροθέτησης και μελέτης δημιουργίας μικρού  Ιππικού ομίλου – ξύλινων ξενώνων Ιππασίας στο χώρο απέναντι από το νησί που σήμερα είναι το ιπποφορβείο (Το Μεσολόγγι και Αιτωλικό λόγω πανηγυριών διαθέτουν πολλά άλογα).
  7. Στο δυτικό θαλάσσιο μέτωπο στα όρια παλιάς με νέα πόλη χωροθετούμε το Σταθμό Αστικού και Υπεραστικού ΚΤΕΛ.
  8. Στην νέα πόλη σχεδιάσαμε συνεχόμενα τόξα ποδηλατοδρόμων με κόκκινο μελάνι στο σχέδιο ολόκληρης της εγκεκριμένης επέκτασης  για να δώσουμε  βιώσιμη κινητικότητα σε αυτή.  Αυτά ενώνουν όλα τα οικιστικά της  σύνολα  με τα Σχολεία της επέκτασης και τερματίζουν στην Δυτικό θαλάσσιο μέτωπο και στα όρια της  παλιάς πόλης.            Επίσης στον ίδιο χάρτη με κίτρινο μελάνι επισημάναμε όλους τους δρόμους που είναι χαρακτηρισμένοι πεζόδρομοι στο εγκεκριμένο σχέδιο πόλης της επέκτασης. Αυτοί αποτελούν συνεχόμενα δίκτυα διαδρομών βαδίσματος και ήπιων δραστηριοτήτων για τους διαβιούντες στις περιοχές κατοικίας της επέκτασης που οδηγούν στην παλιά πόλη. Αυτόν τον χάρτη αν τον κοιτάξει κάποιος με προσοχή θα δει και όλα τα κέντρα γειτονιάς της νέας πόλης που θέλουν ανάδειξη σε κάθε ένα οικιστικό σύνολο της νέας πόλης καθώς και το κέντρο του κάθε ενός  οικιστικού συνόλου για ανάπτυξη σχέσεων των διαβιούντων σε αυτά. Από αυτά αναδείξαμε μόνο  ένα κέντρο γειτονιάς  και ένα κέντρο οικιστικού συνόλου στο οικιστικό σύνολο της Καλλονής, στο οποίο διαβιώ και του οποίου γνωρίζω τα προβλήματά του.
  9. Σε παλιά και νέα πόλη ως σύνολο σε ένα χάρτη χαράξαμε τις γραμμές του αστικού ΚΤΕΛ και την γραμμή minibus δωρεάν διαδρομών για τις μετακινήσεις μαθητών και πολιτών. Επίσης προτείνουμε για αξιοποίηση την γραμμή του τραίνου ως έχει με περίπου τρία βαγόνια, για να λειτουργεί από το  Σταθμό του Αιτωλικού  έως το Κρυονέρι  για τους  μήνες μετά τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβρη και να εξυπηρετεί τόσο  τους λουόμενους  όσο και για  την θέαση.
  10. Επίσης ως κάτοικος της «Καλλονής» έχω χωροθετήσει σε  επίπεδο βασικού σχεδιασμού λειτουργιών  την χρήση του στρατοπέδου στο Οικιστικό μου σύνολο. Δεν έχω ακόμη  κάνει την ανάλυση για να το παρουσιάσω.

Αυτό τον όγκο δουλειάς που διάσπαρτα έχουμε  σχεδιάσει  αρχίζουμε να τον ομαδοποιούμε  και να τον αναλύουμε  σιγά –σιγά μέσω κειμένων. Όποτε είμαστε έτοιμοι θα  καταθέσουμε – παρουσιάσουμε εποπτικά  την δουλειά μας  ως σύνολο  εργασίας σε   δημόσια   παρουσίαση.  Επίσης θα την καταθέσουμε-υποβάλλουμε για συζήτηση  στην σύνθεση του Δημοτικού μας  Συμβουλίου. Μέχρι σήμερα τις προτάσεις – λύσεις μας τις καταθέταμε στο Δήμο. Από την φετινή χρονιά  λόγω κόστους τις  έχουμε καταθέσει   δημόσια μέσου του τοπικού τύπου καθώς και είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα μας.

Γενικότερα με την κατάθεση  ιδεών – προτάσεων-λύσεων δημιουργούμε  μια πλούσια «δεξαμενή  σκέψης και μελετών». Οι μελέτες μας είναι  σε επίπεδο τεκμηριωμένης-ολοκληρωμένης προμελέτης σχεδιασμού. Αποτελούν ένα πολύ καλό υπόβαθρο  για σύνταξη μελλοντικά οριστικών μελετών τόσο από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου όσο και από τα μελετητικά γραφεία. Η σταδιακή  υλοποίησή τους   θα οδηγήσει και στην  κατασκευή έργων στην πόλη μας από ευρωπαϊκούς ή ίδιους πόρους.

Μετά την ανάδειξη του νέου Δημοτικού Συμβουλίου η εργασία μας θα κατατεθεί ως δωρεά σε αυτό για συζήτηση και ελπίζουμε στην αξιοποίησή της

Άποψή μας είναι ότι η Δημοτική Αρχή με την Τεχνική της Υπηρεσία, θα πρέπει να συγκεντρώσει τις  πλήρως τεκμηριωμένες προμελέτες μας  και να τις αξιολογήσει. Για την αξιολόγησή τους και την λήψη αποφάσεων για ολιστικό σχεδιασμό της πόλης μας επιβάλλεται να συγκροτήσει  μια επιτροπή με σωστή επιστημονική σύνθεση. Σε αυτή χρειάζεται πλήρη επιστημονική ομάδα με συμμετοχή ιδιωτών Μηχανικών μελών του ΤΕΕ Αιτ/νίας εν ενεργεία ή και έμπειρων συνταξιούχων. Η σύνθεσή της θα πρέπει να  είναι Πολεοδόμοι – Αρχιτέκτονες – Συγκοινωνιολόγοι, Περιβαλλοντολόγοι, Μηχανολόγοι και Γεωπόνοι. Μετά η υπηρεσία  θα μπορεί να ιεραρχεί  τμηματικά ποιες μελέτες  έχουν προτεραιότητα  οριστικής μελέτης-κατασκευής.

 

Επίλογος

Η σημερινή κατάσταση που βρισκόμαστε απέδειξε ότι ταξιδεύουμε με σημαία ευκαιρίας στο πουθενά και βάζουμε στο σημάδι τα όνειρα και τις ιδέες που μας έθρεψαν. Η υπανάπτυξη της Ιερής πόλης μας δεν οφείλεται τόσο στην έλλειψη χρηματικού και ανθρώπινου κεφαλαίου όσο στην έλλειψη ικανότητας αναπτυξιακού σχεδιασμού  και δημιουργικής  σκέψης. Είναι φανερή η  τραγική ανικανότητα ανάλυσης και απουσία οριζόντων και στόχων.

Το γοητευτικό τοπίο και η  ιστορία μας διαμόρφωσαν την μοναδική φυσιογνωμία του Μεσολογγίου. Με την κυκλοφοριακή μελέτη  και με αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις  θα αναδείξουμε τα στοιχεία αυτής της φυσιογνωμίας και θα τα εντάξουμε στην καθημερινή εμπειρία της πόλης. Οι  ιδέες- προτάσεις   όμως  χρειάζονται για να καρποφορήσουν  και  πολλούς συνοδοιπόρους μελετητές. Επίσης άριστο  σύστημα αξιοποίησης  των πόρων ΕΣΠΑ από τους  αιρετούς και τους προϊσταμένους  Τμημάτων Προγραμματισμού Έργων.

Σε αυτούς τους  σχεδιασμούς μας κρύβεται το χρέος απέναντι  στην πόλη μας,  για να αναδείξουμε την  ομορφιά της και  να την κατατάξουμε στους  μοναδικούς  προορισμούς διακοπών.

Η συντάκτης

Σταυρούλα Τσακμακλή, Πολ/κός Μηχ/κός- Συγγραφέας

Στοιχεία επικοινωνίας

E-Mail:   tsakmalistavroula@yahoo.gr      Web:    http://tsakmakli.wordpress.com.      Όλες οι προτάσεις και οι σχεδιασμοί  για την πόλη μας είναι  αναρτημένοι στο διαδίκτυο.