Η υπόγεια σύνδεση & παράκαμψη του κέντρου της Ναυπάκτου

Προ ολίγων ημερών επισκέφθηκαν την Ναύπακτο, μηχανικοί, στελέχη της ΕΓΝΑΤΙΑ Α.Ε., ειδικευμένοι στην κατασκευή αυτοκινητοδρόμων και υπόγειων σηράγγων, μετά από πρόσκληση του δημάρχου Ναυπακτίας Τάκη Λουκόπουλου. Με επί τόπου αυτοψία διερεύνησαν την δυνατότητα να συνδεθεί το ανατολικό κομμάτι της πόλης με το δυτικό παρακάμπτοντας το ιστορικό κέντρο και την καστρούπολη. Ακολούθησε σύσκεψη των στελεχών της ΕΓΝΑΤΙΑ, με τον δήμαρχο, την μελετήτρια του Γ.Π.Σ. κ. Διονυσοπούλου, στελέχη της Τ. Υπηρεσίας του δήμου και αιρετούς. Στην σύσκεψη αποφασίστηκε να ζητηθεί από το Υπ. Εσωτερικών (με τεχνικό δελτίο) η χρηματοδότηση του δήμου Ναυπακτίας για την εκπόνηση των απαραίτητων μελετών. Ο στόχος είναι να ετοιμαστεί ο δήμος για την επόμενη προγραμματική περίοδο (2021 – 27) και να μπορεί να καταθέσει πρόταση για την χρηματοδότηση του έργου, αφού τέτοιου είδους παρεμβάσεις, είναι στους στόχους του επόμενου ΕΣΠΑ.
Η κατ’ αρχήν εκτίμηση όλων όσων συμμετείχαν στην σύσκεψη, είναι ότι πρόκειται για ένα έργο που είναι δυνατόν να γίνει και είναι απολύτως απαραίτητο για την ανάπτυξη της Ναυπάκτου και της ευρύτερης περιοχής. Δεν είναι λογικό ένας τόπος χαρακτηρισμένος αρχαιολογικός χώρος, ιστορικός τόπος, ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους και παραδοσιακός οικισμός, να διασχίζεται καθημερινά από δεκάδες χιλιάδες αυτοκίνητα. Το συνολικό κόστος των μελετών είναι μεγάλο, ξεπερνά τα 4 εκατομμύρια ευρώ, αλλά αξίζει να γίνουν αντικείμενο διεκδίκησης όλων μας (υπάρχει και η εναλλακτική λύση μιας μόνο σήραγγας με το μισό κόστος).
Εξ’ άλλου το ίδιο το Υπ.Εσ. ζήτησε από τους δήμους να υποβάλλουν αιτήματα για χρηματοδότηση μελετών, προκειμένου να ετοιμαστούν για την επόμενη προγραμματική περίοδο του ΕΣΠΑ. Ήδη το αίτημα του δήμου έχει κατατεθεί επίσημα στο Υπ.Εσ. με επιχειρήματα που θεμελιώνουν την αναγκαιότητα του έργου.
Ακολουθούν αποσπάσματα από το Τεχνικό Δελτίο που συντάχθηκε με την συνεργασία των στελεχών της ΕΓΝΑΤΙΑ Α.Ε., του μελετητικού γραφείου που εκπονεί το Γ.Π.Σ. και της Τεχνικής Υπηρεσίας του δήμου.
Μια σύντομη περιγραφή του έργου

Ο δήμος Ναυπακτίας ζητά να χρηματοδοτηθεί για την σύνταξη μελετών, για την κατασκευή υπόγειας οδικής διέλευσης με δύο αμφίδρομες σήραγγες, που θα παρακάμπτει το στενό διάδρομο του ιστορικού κέντρου της πόλης της Ναυπάκτου. Η πρώτη σήραγγα διέρχεται κάτω από το λόφο του Κάστρου, μήκους 855μ. περίπου και η δεύτερη, ανατολικά της πρώτης, κάτω από το λόφο Αγ. Γεωργίου, παρά την κοίτη του ρέματος Σκα, μήκους 745μ. περίπου. Στο δυτικό στόμιο της σήραγγας του Κάστρου (είσοδος) προβλέπεται η δημιουργία ισόπεδου κόμβου, μεταξύ των δύο σηράγγων η κατασκευή ανισόπεδου κόμβου με τεχνικό Κ/Δ και στην έξοδο της σήραγγας Αγ. Γεωργίου ισόπεδος κόμβος. Για τη σύνδεση των στομίων των σηράγγων με την αστική οδοποιία, απαιτείται επίσης η αποκατάσταση τμήματος του τοπικού οδικού δικτύου για τη διευθέτηση της κυκλοφορίας και την ομαλή πρόσβαση στις θέσεις των κόμβων. Το συνολικό μήκος του έργου εκτιμάται στα 2,28 χλμ. Πιο συγκεκριμένα, δυτικά του λόφου του Κάστρου, η είσοδος της σήραγγας χωροθετείται στην ευρύτερη περιοχή νοτιοανατολικά του Κοιμητηρίου Αγίου Στεφάνου επί της οδού Φαλυσίου, αφετηρία της οποίας είναι η συλλεκτήρια οδός Θέρμου. Η έξοδος της σήραγγας χωροθετείται ανατολικά του λόφου του Κάστρου βορείως των οδών Φαρμάκη και Καρακουλάκη, στα όρια του οικισμού. Παρεμβάλλεται ανισόπεδος κόμβος και ακολουθεί η σήραγγα Αγ. Γεωργίου που καταλήγει με γέφυρα, μήκους 90μ. περίπου πάνω από την κοίτη του ρέματος Σκα στην οδό Μ. Αλεξάνδρου. Επιτυγχάνεται έτσι η άμεση σύνδεση του δυτικού και ανατολικού αστικού ιστού, παρακάμπτοντας το στενό διάδρομο του ιστορικού κέντρου της πόλης της Ναυπάκτου που βρίσκεται μεταξύ του λόφου του Κάστρου και του ιστορικού λιμένα αλλά και μέσω της οδού Αλεξάνδρου η σύνδεση με την Περιμετρική υφιστάμενη οδό.
Γιατί το έργο θεωρείται απαραίτητο.

Η Ναύπακτος αποτελεί βασικό κόμβο στον διεθνούς σημασίας τουριστικό άξονα Δελφών – Αρχαίας Ολυμπίας και μια από τις σημαντικότερες Καστροπόλεις της χώρας, η οποία αναπτύσσεται στην ίδια θέση επί 30 αιώνες, χωρίς ποτέ να εγκαταλειφθεί.
Η πόλη καταγράφει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια και ιδίως μετά την κατασκευή της γέφυρας «Χαρίλαος Τρικούπης» (Ρίου – Αντιρρίου), γεγονός που τεκμηριώνεται και από την αύξηση του πληθυσμού της πόλης (Δ. Κ. Ναυπάκτου) κατά την περίοδο 2001 – 2011 σε αντίθεση με την γενικότερη μείωση του πληθυσμού σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Οι νέες οικιστικές πιέσεις στην ευρύτερη περιοχή Ναυπάκτου – Αντιρρίου και οι πρόσθετοι κυκλοφοριακοί φόρτοι που προέκυψαν τα τελευταία χρόνια, επιδείνωσαν τα κυκλοφοριακά προβλήματα στην περιοχή του σχεδίου πόλης της Ναυπάκτου, δημιουργώντας συνθήκες έντονης κυκλοφοριακής συμφόρησης ιδίως στην περιοχή του ιστορικού κέντρου – κεντρικού πυρήνα.
Ο κεντρικός πυρήνας της πόλης (περιοχή παλαιού σχεδίου πόλης) χωροθετείται σε μια στενή περιοχή μεταξύ του λόφου του Κάστρου και του λιμένα, πλάτους περίπου 250 μ. ενώ ο ευρύς αστικός ιστός αναπτύσσεται δυτικά και ανατολικά του λόφου. Σήμερα, η μετακίνηση των κατοίκων από ανατολάς προς δυσμάς και αντιστρόφως γίνεται μέσω της παλαιάς εθνικής οδού Αντιρρίου – Ιτέας, η οποία διέρχεται μέσα από τον στενό αυτό διάδρομο του κέντρου της πόλης, με αποτέλεσμα να προκαλείται έντονο συγκοινωνιακό πρόβλημα, που επιδεινώνεται στις ώρες αιχμής και στην τουριστική περίοδο.
Το κυκλοφοριακό πρόβλημα επιδεινώνεται από το γεγονός ότι η Ναύπακτος αποτελεί σημαντικό τουριστικό προορισμό και ο κεντρικός πυρήνας της (Καστρόπολη – Lepanto 1571) συγκεντρώνει μεγάλους κυκλοφοριακούς φόρτους επισκεπτών – τουριστών, ιδίως στην περιοχή του ιστορικού λιμένα.
Το μεγαλύτερο τμήμα του κεντρικού πυρήνα βρίσκεται εντός των τειχών του Κάστρου, το οποίο αναπτύσσεται αμφιθεατρικά κατά μήκος του λόφου και περιορίζει την δυνατότητα κυκλοφοριακών παρεμβάσεων στην περιοχή.
Επιπλέον, το μεγαλύτερο μέρος των οδών του κεντρικού πυρήνα αντιστοιχεί σε μικρού πλάτους οδούς, που έχουν τα χαρακτηριστικά οδών ήπιας κυκλοφορίας και πεζοδρόμων, και διατηρούν αναλλοίωτο τον παραδοσιακό πολεοδομικό ιστό της Καστρόπολης.
Η υφιστάμενη περιμετρική οδός της πόλης, (τμήμα Ε.Ο. Αντιρρίου – Ιτέας), η οποία ολοκληρώθηκε και αποδόθηκε σε λειτουργία το 2008, εξυπηρετεί αποκλειστικά την υπεραστική κίνηση. Η χρήση της για τις αστικές κινήσεις των κατοίκων της Ναυπάκτου απαιτεί περιπορεία μήκους 12 χλμ. περίπου και ως εκ τούτου αποφεύγεται.
Για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος και την αποφόρτιση της περιοχής του κεντρικού πυρήνα της Ναυπάκτου, δεν υπάρχουν αδιάνοικτες οδοί του σχεδίου πόλης, παράλληλες στην Π.Ε.Ο., ούτε υπάρχει η δυνατότητα διάνοιξης νέων οδών στην εντός σχεδίου περιοχή, η οποία είναι έντονα πυκνοδομημένη και εκτός αυτού έχει χαρακτηρισθεί ως :
• Παραδοσιακός οικισμός (Π.Δ.28-01-1993/ΦΕΚ85Δ/93)
• Ιστορικός τόπος και περιοχή φυσικού κάλλους (ΦΕΚ1486Β/1973 & ΦΕΚ300ΑΑΠ/2011)
• Αρχαιολογικός χώρος (ΦΕΚ300 ΑΑΠ/2011) κατά το περίκλειστο τμήμα του κάστρου, το οποίο έχει χαρακτηρισθεί επίσης ως προέχον βυζαντινό μνημείο (ΦΕΚ 28/Α/1922 & ΦΕΚ401Α/1937)
Το νέο έργο θα συμβάλλει στην επίλυση των χρόνιων κυκλοφοριακών και πολεοδομικών προβλημάτων της πόλης της Ναυπάκτου, αναβαθμίζοντας παράλληλα την εικόνα της πόλης, ως ιστορικού – πολιτιστικού κέντρου για την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.