Αποτίμηση των λόγων της πληθυσμιακής στασιμότητας του Μεσολογγίου & εθελοντικός σχεδιασμός

Αποτίμηση των λόγων της πληθυσμιακής στασιμότητας του Μεσολογγίου & εθελοντικός σχεδιασμός

Οι πυλώνες ανάπτυξης που είχε η ιστορική μας πόλη τα χρόνια που πέρασαν ήταν η Διοίκηση και ο Τουρισμός διαφόρων μορφών.

1. Στην πόλη μας με την δικιά μου οπτική θα έπρεπε πρώτιστα να φροντίζουμε να έχουμε πληθυσμιακή αύξηση με γηγενή πληθυσμό. Τότε θα είχαμε «φυτώρια» νεολαίας και όχι μόνο «γερασμένο» πληθυσμό συνταξιούχων. Δεν θα είχαμε φόβους μήπως γεμίσουμε ξαφνικά με  ξενόφερτα μετακινούμενα   πληθυσμιακά φύλλα.

Οι λόγοι και οι  «αγκυλώσεις»  που το Μεσολόγγι παρέμεινε μόνο στα όρια του ιστορικού «φράχτη»  όπως ελέχθη επί τουρκοκρατίας  είναι εμφανείς σε όσους επιθυμούν να κάνουν χωρίς παρωπίδες ή ωφελιμιστικά  κίνητρα ενδοσκόπηση  των κρατούντων νοοτροπιών στο βάθος των χρόνων που πέρασαν. Οφείλεται όπως εκ του αποτελέσματος αποδεικνύεται στη νοοτροπία μιας κλειστής κοινωνίας μεμονωμένων παλιών οικογενειών και ενός φορέα για ανάπτυξη της πόλης μόνο μέσα από τα τείχη.

Έτσι η επέκταση της πόλης έξω από τα τείχη άρχισε πριν 30 χρόνια και ποτέ μέχρι σήμερα δεν ολοκληρώθηκε. Το τμήμα της εγκεκριμένης επέκτασης, όπου οι διαδικασίες ένταξης κράτησαν περίπου 10 χρόνια, εντάχθηκε προ εικοσαετίας αλλά στερείται παντελώς έργων υποδομής. Η συνολική επέκταση όποτε επιτευχθεί και ολοκληρωθεί η έγκριση του μισοτελειωμένου σχεδιασμού της, αποτελεί σε έκταση τα 2/3 της παλιάς πόλης και είναι και πυκνοδομημένη.

Απόρροια των παραπάνω είναι η μη ισόρροπη ανάπτυξη της πόλης μας. Τις ανθηρές εποχές που ήμασταν διοικητική πρωτεύουσα με γεμάτες πληθυσμιακά Υπηρεσίες οι εργαζόμενοι σε αυτές και γνωρίζουμε ότι υπήρξαν πολλοί, μη βρίσκοντας τις απαιτούμενες προϋποθέσεις φτηνής γης και υποδομών, αγόραζαν οικόπεδα στο γειτονικό Αγρίνιο.

Ενημερωτικά αναφέρω ότι: Η πόλη του Αγρινίου στα 30 χρόνια που πέρασαν άπρακτα για την πόλη του Μεσολογγίου, ενέκρινε τρεις φορές σχέδιο επεκτάσεων και γραφειοκρατικά τέλειωσε πολύ νωρίς τις διαδικασίες. Κατασκεύασε ταχύτατα όλα τα έργα για τις απαιτούμενες υποδομές στην επέκταση, αξιοποιώντας ως απαιτείται τους πόρους που δίνει γι αυτές ο Ν. 1337/83 (άρθρα 9 και 12). Έτσι από 30.000 κατοίκους που είχε περίπου το 1990 απέχτησε γύρω στις 60.000 γιατί έγινε «χωνευτήρι» των γύρω χωριών.
Τουναντίον το Μεσολόγγι παρέμεινε στις 15.000 κατοίκους απεμπόλησε την αγορά γης από τα γύρω χωριά του και τους υπηρετούντες στο Δημόσιο με τις οικογένειές τους. Έτσι οι Μεσολογγίτες «κατάφεραν» και δεν επεκτάθηκε η εμπορική αγορά πέρα από το κέντρο της παλιάς πόλης. Διότι με την έλλειψη υποδομών και την διαμόρφωση των κοινόχρηστων χώρων δεν υπήρξαν οι προϋποθέσεις για την δημιουργία και την ανάπτυξη μικρών εμπορικών κέντρων γειτονιάς στην επέκταση του σχεδίου πόλης.
Αν αυτοδιοικητικοί, φορείς και πολίτες είχαμε πριν τριάντα χρόνια την ευρύτητα σκέψης βλέποντας λίγο μακριά, για την δημιουργία των προϋποθέσεων της πληθυσμιακής αύξησης δεν θα ήμασταν σήμερα στάσιμοι πληθυσμιακά. Θα είχαμε αποκτήσει μόνιμους κατοίκους εδώ και τριάντα χρόνια. Η γηγενής πληθυσμιακή ανάπτυξη θα ενίσχυε μόνιμα την ντόπια οικονομία.

Στην πόλη μας επίσης λειτούργησαν παράλληλες – παρελκόμενες πληθυσμιακές ροές παροδικού χαρακτήρα. Υπήρξαν και ακόμη υποτυπωδώς σήμερα υπάρχουν στην πόλη μας οι παρακάτω:
α. Ο μορφωτικός τουρισμός των ΤΕΙ
β. Η  στρατιωτική παροδική ροή και
γ. Η παροδική τουριστική ροή της μαρίνας.
Με αυτές δεν   αποκτήσαμε ποτέ μόνιμη πληθυσμιακή αύξηση   αλλά είχαμε μόνο παροδικά οφέλη. Δηλαδή έσοδα σε γκαρσονιέρες, εμπόριο και εστίαση.
Αποτέλεσαν παρελκόμενους και συνοδούς  πόλους μιας υποτιθέμενης μονοδιάστατης ανάπτυξης    και έδωσαν παροδικά  οφέλη σε ολίγους. Απεδείχθη  εκ του αποτελέσματος ότι δεν αποτέλεσαν μέρος των  κύριων  πόλων ανάπτυξης  για την πόλη μας αλλά λειτουργούσαν υποστηρικτικά .

 

Προτάσεις

Οι παραπάνω παρελκόμενη υποστηρικτική ανάπτυξη και οι πόλοι τους σήμερα χρήζουν ανασύνταξης και αποτελούν ένα δύσκολο κομμάτι για προτάσεις – λύσεις.
Απαιτούν αρχικά αποτίμηση της υπάρχουσας κατάστασης  μέσω τοπογραφικής σχεδίασης των χώρων με τα κτίρια και τους όγκους τους  για να υπάρχει εποπτική εικόνα. Να ονοματισθούν οι νέες  χρήση για κάθε ένα κτίριο τόσο για τον χώρο του ΤΕΙ όσο και για τον χώρο του Στρατοπέδου αν όντως τελικά καταργηθεί η χρήση του.

Για τις αποτιμήσεις αυτές εφόσον οι υπηρεσίες αποψιλώθηκαν χρειάζεται η συγκρότηση ειδικών ομάδων μελέτης με συμμετοχή μελών που θα προκύψουν μέσα από συνέργιες-συνεργασίες.
Αποτίμηση επίσης της υπάρχουσας κατάστασης και συγκρότηση ομάδας εργασίας χρειάζεται να γίνει για κάθε ένα από παρακάτω κτίρια. Για το παλιό Νοσοκομείο, τα κτίρια του στρατώνα δίπλα στην πύλη, το κτίριο Κυριαζή, την Παλαμαϊκή Σχολή καθώς και για όλα τα παραδοσιακά κτίρια της πόλης. Αφού επιλεχθεί και ονοματιστεί εκ των προτέρων η χρήση για κάθε ένα από αυτά απαιτείται να το πάρει στην «πλάτη» της μια ομάδα μελέτης και να το «τρέξει» σχεδιαστικά για σύνταξη «ώριμης» μελέτης και για την εξεύρεση πόρων και την ένταξή του σε Ευρωπαϊκό πρόγραμμα.

Έτσι κατά την οπτική μου  οφείλομε να πορευθούμε αν θέλουμε να έχουμε παρόν και μέλλον στην πόλη μας. Σήμερα ως διαπραγματευτικό χαρτί για την ένταξη των μελετών απαιτείται η «ώριμη» μελέτη. Τότε θα δούμε να ζωντανέψει η πόλη μας και να λειτουργήσει ως ανοιχτό εργοτάξιο εργασιών με τις εργολαβίες που θα εξελίσσονται δίνοντας δουλειά σε πολλούς εργασιακούς κλάδους .

Αλλά για όλα αυτά  απαραίτητος είναι ένας ολιστικός σχεδιασμός με  όραμα για ένα ευοίωνο μέλλον. Γι αυτό χρειάζονται οι συνέργιες- συνεργασίες μεταξύ των αυτοδιοικητικών των εν ενεργεία και των εν δυνάμει, μεταξύ μας εμάς είτε ως πολιτών, είτε ως φορέα ΤΕΕ, είτε ως επί μέρους Τεχνικών κλαδικών συλλόγων (που σήμερα χρειάζονται ανασύνταξη). Τότε θα ξεφύγουμε από τις στενές νοοτροπίες, τα «κουκιά» και τις  παλιομοδίτικες ωφελιμιστικές τακτικές.

Για αυτό χρειάζεται (με την δικιά μου οπτική και την καταγραφική εκτενή ανάλυση στα πονήματά μου) ένα κεντρικό συντονιστικό όργανο εθελοντικών συνεργασιών – λειτουργιών – δράσεων,  το οποίο πρότεινα μέχρι σήμερα σε όλους τους αρμόδιους. Η αποκτηθείσα εμπειρία μου μέσα από την εργασία μου στο χώρο της Πολεοδομίας και της Νομαρχίας καθώς και η ερμηνεία των μηνυμάτων του σήμερα αυτό μου έδειξε ότι λείπει.

Μπορεί να προταθεί –  ζητηθεί από τους αρμόδιους και τους πολίτες  να  έχει ως έδρα το Χρυσογιαλεικο για το Νομό. Ο Νομός μας αποτελείται από επτά διευρυμένους Δήμους που θέλουν ανασύνταξη – ανασυγκρότηση  για να πάει μπροστά. Θα πρέπει  κατά την ανάλυση που κάνω στα πονήματά μου να αναδειχθεί- χωροτακτηθεί όλο το Δυτικό θαλάσσιο από το Αντίρριο έως την Πάλαιρο με μεγάλο  λιμάνι (ανάλογο της Πάτρας) στο Πλατυγιάλι και αεροδρόμιο στο Άκτιο.

Επίσης για την ανάπτυξη της πόλης μας και του Νομού μας θα πρέπει να ζητηθεί  άμεσα με κατάθεση πρότασης μελέτης ο κόμβος σύνδεσης της Ιόνιας οδού με το λιμάνι στο Πλατυγιάλι Αστακού και ο κόμβος του Χαλαζιά για το Μεσολόγγι.

Το δικό μας λιμάνι λόγω των συνεχών προσχώσεων από τα ποτάμια μας και λόγω του σχήματος του είναι άριστο μόνο  για μαρίνα. Ως εμπορικό λιμάνι  μπορεί να εξυπηρετεί μόνο  το τοπικό μας εμπόριο και να μας φέρνει και την τουριστική ροή από τα Ιόνια νησιά μέσω του κεντρικού λιμανιού για το Νομό μας στο Πλατυγιάλι.

 

Επίλογος

Ο δρόμος για επιστροφή στην ανάπτυξη για την πόλη μας είναι πολύ μακρύς και δύσκολος. Θέλει συνέργειες-συνεργασίες και πολλούς συνοδοιπόρους που να κατέχουν τα διάφορα αντικείμενα. Να   έχουν κοινό αναπτυξιακό όραμα να λειτουργήσουν οργανωμένα και συγκροτημένα για την πόλη μας. Που θα έχουν όρεξη να προσφέρουν σε τοπικές επιστημονικές ομάδες που θα εργασθούν για  αποτίμηση -λύση- ρεαλιστική πρόταση  για την πόλη μας σε κάθε ένα πόλο από τους προαναφερθέντες.

Τότε μόνο θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για να ξεφύγουμε από τις συνήθεις τακτικές της έμμισθης θέσης, της συγκέντρωσης πολιτικής προίκας με διοργάνωση μόνο γιορτών και θεαμάτων για ανέβασμα της ψυχολογίας των δημοτών, το μοίρασμα των θέσεων χωρίς αξιοκρατικά κριτήρια για την διατήρηση και διαιώνιση μόνο της «βαθιάς τσέπης».

 

Σταυρούλα Τσακμακλή
Πολιτικός Μηχανικός-Συγγραφέας


 

 

Πλαισίωση του εθελοντικού έργου σχεδιασμού της πόλης μας

Οι Τεχνικοί του Διευρυμένου Δήμου μας   και το Τοπικό ΤΕΕ αν συμφωνεί με τον τρόπο σκέψης των δημοσιευμάτων μας κατά καιρούς  στον τοπικό τύπο  και τους σχεδιασμούς που εκπονούμε, μπορούν να πλαισιώσουν την προσπάθειά μας. Οι  μέχρι σήμερα κατατεθείσες  απόψεις και οι σχεδιασμοί μας  μπορούν να παρουσιασθούν  δημόσια  μέσω του φορέα μας.  Προσφέροντας την εθελοντική τους ώρα  οι Τεχνικοί του Διευρυμένου Δήμου μας,  μπορούν  να διευρύνουν την προσπάθεια  της πρώτης συγκροτηθείσης  υποστηρικτικής ομάδας της Δ.Τ.Ε του Δήμου που ήδη  σχεδιάζει.

Αν η προσπάθειά μας πλαισιωθεί,  σταδιακά  θα καταφέρουμε να ετοιμάζουμε   τις «ώριμες» μελέτες που χρειάζεται η πόλη μας. Η πλαισίωση  θα αποτελέσει το πρώτο βήμα για δημιουργία επί μέρους ομάδων μελέτης.

Για να αρχίσει ο πρώτος βηματισμός προτείνουμε να δοθούν από Επιτροπή Τεχνικών προσχέδια σχεδιασμού (με προδιαγραφές- κανονισμούς)  για όλους  τους κοινόχρηστους χώρους του πολεοδομικού ιστού της πόλης μας για σύνταξη  μελετών  μέσω  ενός   εθελοντικού διαδραστικού παιχνιδιού. Οι επί μέρους ομάδες μελέτης που θα δηλώσουν συμμετοχή θα στρωθούν στη δουλειά. Προτείνουμε το Πνευματικό Κέντρο της πόλης μας ή το Πολιτιστικό Κέντρο της Διεξόδου μαζί με το Τοπικό ΤΕΕ να αναλάβει την οργάνωση. Το συντονισμό θα πλαισιώσει και θα  υποστηρίξει η  πρώτη σχεδιαστική  υποστηρικτική ομάδα της Δ.Τ.Ε του Δήμου μας. Επίσης θα εποπτεύσει τον σχεδιασμό των  επί μέρους ομάδων μελέτης που θα δηλώσουν συμμετοχή  λειτουργώντας συλλογικά  με  ενεργά ή επίτιμα μέλη του ΤΕΕ  που έχουν όραμα για την πόλη.

Τα οφέλη θα είναι  πολλαπλά για την πόλη και τους εναπομείναντες νέους επιστήμονες του κλάδου μας.  Οι νέοι μας θα εντρυφήσουν  με το σχεδιασμό της πόλης  μας σε μελέτες σχεδιασμού μέσω ενός «άτυπου – ιδιότυπου ταχύρυθμου σεμιναρίου». Οι παλιοί  θα ανασύρουμε   τα σχεδιαστικά μας  εργαλεία, τους νόμους, τους κανονισμούς και την εμπειρία μας από την κλασική βιβλιοθήκη μας. Θα δίνουμε την σκυτάλη στα νιάτα μας  να «τρέξουν» το σχεδιασμό   με τα σύγχρονα σχεδιαστικά ηλεκτρονικά  εργαλεία  μαζί με την ευρεία ερμηνεία των νόμων και κανονισμών, που οι μεγαλύτεροι θα τους μεταλαμπαδεύσουμε. Με τον τρόπο αυτό θα στήσουμε το πρώτο γήπεδο διαδραστικού  παιχνιδιού μελετών.

Στη συνέχεια  το νέο Τεχνικό δυναμικό της πόλης  εφόσον καταφέρει να αναπτύξει το διάλογο και φιλικούς δεσμούς   θα  μπορέσει  να οργανώσει την κλαδική συντεχνία του στον διευρυμένο Δήμο μας  δημιουργώντας  συνεργατικά γραφεία μελετών – κατασκευών – συμμετοχής   στην εποπτεία  άριστων  κατασκευών για την πόλη μας και το Νομό μας. Θα   λειτουργεί υποστηρικτικά στη Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου και της Αντιπεριφέρειας  μέσω του  υποστηρικτικού εθελοντικού κοινωνικού πλαισίου, που  αναλύεται στα δύο πονήματά μου  για συμπλήρωση των κενών του Δημόσιου τομέα (site: tsakmakli.wordpress.com).

Επίσης μπορεί να αναλάβει την συμπλήρωση  καταγραφής και την  αναπαλαίωση παραδοσιακών κτιρίων και μονοκατοικιών για δημιουργία πανσιόν στην πόλη μας δίνοντας δουλειά στο άνεργο δυναμικό της πόλης.   Με την λειτουργία των θα  συμπληρωθούν τα κενά στις κλίνες των ξενοδοχείων και  θα  εξυπηρετούνται τοπικά οι  επισκέπτες, που θα αφήνουν έσοδα στους επαγγελματίες της πόλης.

Όλη μας η ζωή   είναι ένας κύκλος δημιουργίας. Αρχίζει με το ρήμα αγαπώ. Την περίμετρο του κύκλου αποτελεί το ρήμα δημιουργώ. Ο κύκλος  κλείνει με το ρήμα συγχωρώ. Τα τρία αυτά ρήματα στον κύκλο της ζωής μας ενισχύουν την θέληση και μας δείχνουν τον τρόπο διαχειρισμού  των πολλαπλών  διαδρομών  δημιουργίας του καθημερινού κοινωνικού γίγνεσθαι. Περπατώντας δημιουργικά τις διαδρομές αυτές βρίσκομε  πολλά κοινά  σημεία τομής για την στήριξη του ανορθωτικού ντόμινου της κοινωνίας  αρχικά  σε  μικροκλίμακα την οποία σταδιακά θα επεκτείνουμε.

Η πίτα για μοίρασμα στους δύσκολους  καιρούς που ήρθαν και τους δυσκολότερους που ακολουθούν  έχει  το σχήμα της  «καρδιάς». Τα κομμάτια της είναι κομμάτια αγάπης και κοινωνικής  προσφοράς. Δεν έχει καθόλου χώρο  για συσσώρευση ύλης και άστοχων αντιπαραθέσεων. Στην εποχή της ανάγκης που βιώνουμε είναι επιτακτική πλέον η ανάγκη να ανασύρουμε  το μέτρο  και την αξιοπρέπεια. Να δώσουμε επιτέλους τα χέρια στήνοντας ειλικρινείς γέφυρες επικοινωνίας και ανάπτυξης δημιουργικού διαλόγου για την πόλη. Έχουμε υποχρέωση απέναντι στα παιδιά μας, για να έχουν παρόν και μέλλον στη χώρα μας, να  βρούμε όλους  τους κρίκους  του κύκλου της ζωής με  δημιουργική στάση και συμπεριφορά,  που τοπικά αναδεικνύουν την περιοχή μας. Μετά να τους  μελετήσουμε  έναν –έναν και να αναζητήσουμε τον  τρόπο επίλυσης με ζητούμενο την επαναφορά της πόλης μας σε Διοικητική Πρωτεύουσα  και  την ανάδειξή της σε εναλλακτικό Τουριστικό πόλο.

Στόχος είναι να στηθεί αρχικά γέφυρα επικοινωνίας στους τεχνικούς της πόλης μας. Να δώσουν τα χέρια οι 25άρηδες  με τους  45άρηδες και οι  45άρηδες  με τον  65άρηδες.  Με τον τρόπο αυτό θα γεφυρωθούν δύο τεχνολογικές γενιές (παλιό και νέο).

Όσα αναλύθηκαν για τον τεχνικό κλάδο ισχύουν  για κάθε ένα επιστημονικό κλάδο  και  κάθε ένα εργασιακό χώρο. Ανάλογα γήπεδα με  διαδραστικά παιχνίδια μπορούν να στηθούν για όλους τους επιστημονικούς κλάδους και εργασιακούς χώρους  για  σύνταξη μελετών και απορρόφηση Ευρωπαϊκών κονδυλίων που αναλογούν σε κάθε ένα ξεχωριστά. Τότε θα καταφέρουμε να  επιλύσουμε τα  πολλαπλά προβλήματα της πόλης μας/ πόλεων της χώρας μας  σε όλους τους τομείς, εργασιακούς κλάδους και χώρους.

Τότε θα  έχει  στηθεί η πρώτη «βιομηχανία»  στην πόλη μας/πόλεις μας για  παραγωγή έτοιμων «ώριμων»  μελετών ώστε να ξεκινήσει το ανορθωτικό ντόμινο προς την ανάπτυξη.

Επίσης μέσω  της δημιουργίας του μητρώου εθελοντών οι άδειες Υπηρεσίες, τα Σχολεία, τα Νοσοκομεία  θα  υποστηριχθούν  από όλους τους ενεργούς συνταξιούχους πολίτες της πόλης μας, που έχουν διάθεση για προσφορά (είναι οι τοπικοί μας Τεχνοκράτες). Τότε θα στηθεί το πρώτο εργοτάξιο οργάνωσης της εναλλακτικής διοίκησης των υπηρεσιών της πόλης  που θα αναλύσω σε επόμενο συνεχόμενο  άρθρο μου.

Ο ημικρατικός φορέας  ή εναλλακτικός τρόπος διοίκησης που προτείνεται   θα υποστηρίζεται από την δεξαμενή σκέψης  των συνταξιούχων αποσυρθέντων τεχνοκρατών που είχαν όραμα και παρουσίασαν θετικό έργο στο πέρασμά τους. Η  ιδέα  ίδρυσης του φορέα είναι να στηθεί μία γέφυρα Δημόσιου και ιδιωτικού τομέα   κοινωνικής δικτύωσης ευρύτατου φάσματος, που να  αγκαλιάζει όλο τον κοινωνικό ιστό της πόλης με έδρα το Χρυσογιαλεικο  για το Νομό και το Πέτρινο Δημαρχείο για την πόλη. Αναλύεται εκτενώς στο πρώτο και οργανώνεται  στο δεύτερο  πόνημα.

Οι σχεδιασμοί που συνοδεύουν το άρθρο εκπονήθηκαν από τον Βεροιανό Μηχανικό Δημήτρη Αράβα  που σχεδιάζει με αγάπη για την πόλη μας πλαισιώνοντας την προσπάθειά μου.

 

Σταυρούλα Τσακμακλή

Πολιτικός Μηχανικός –Συγγραφέας

Τηλέφ επικ:  6984377886   Mail: tsakmalistavroula@yahoo.gr